Giriş yap! Hesap oluştur!
Nedir?
Ara
Şifreni mi unuttun?
14 Ocak 2020, Salı 20:37 · 97 Okunma
57 Nenem, yaz akşamları kimi zaman cazı hikayesi anlatırdı - Sözümoki

57

Nenem, yaz akşamları kimi zaman cazı hikayesi anlatırdı.Bunu köydeki çocuklara anlatmazdı ama beni her defasında korkutmak için anlatmaya can atardı... Işte  o akşamların birinde taskopruden geçip akşam namazından gelenlere bakar gibi yaparak nenem söze şöyle  başladı:
Yusufeli’de en yaygın halk inancı, cazi inancidir ve tüm  Yusufeli’de bilinir. Cazi’nin tarifi yörelere göre pek farklılık göstermez ve hemen hemen her yerde tarifi aynıydı.  Ve cazi üzerine, gerçekten yaşanmış olduğu söylenen sayısız hikâye, olay anlatilirdi dedi ve şöyle devam etti :
 Cazi İnsanların gözüne daha çok kedi veya örümcek suretinde görüldüğüne, loğusa kadınlara  musallat olup, yeni doğan çocukların ciğerini yediğine inanılan, kuyruklu insanlardır.Hüngâmek taraflarında ise “Poçikli” denirdi. Cazi insanların küçük (en fazla parmak boyunda) kuyruklarının olduğu ve kuyruğun yalnızca suyun içinde ortaya çıktığı söylenirdi. (Şüphelenilen kişiler suyun içine oturtup kuyruk çıkıp çıkmayacağına bakılırmış.) Bu yüzden cazi’nin bir adı da Kuyrukludur. Kedi suretinde görülen cazi’nin gözlerine dikkatli bakıldığında tıpkı insan gözleri gibi gözlerinin olduğu da söylenir. İki çeşit cazi olduğu ; bazılarının can aldığı, bazılarının da can almadığı, bunların sezgilerinin çok kuvvetli olduğu söylenir. Kendilerine yapılacak herhangi bir kötülük, şaka vesaireyi önceden sezerler, anlarlarmış. (Bir ziyafet üzerine davetsiz gelenlere şaka yollu “ziyafet olduğunu nerden anladın, cazi!” diye takılırlar.) Cazi’nin kuyruğu sızladı mı birinin canını almak istermiş. Daha ziyade, çok sevdiği birinin ya canını alırmış, ciğerini yermiş, kanını emermiş ya da boğarmış. Cazi’nin göze göründüğü suretini (büründüğü suret) öldürürsen, cazi kişinin de öleceği veya suretine ne yaparsan aynısının cazi kişiye de olacağı (örneğin: suretini döversen, cazi kişi de dövülmüş gibi olur ) söylenir. dedi.
O akşam her nedense nenemin cazı hikayesinden ziyade Zuhre nin güzel yüzü geldi gözlerime...O anlattı ben Zuhreyi düşündüm. O anlattı ben  Zuhre yanimdaymis  gibi geceyi dinledim bir zaman...  Bir süre  nenemin yüzüne bakmadım ama o bendeki değişimi ilk kez anladı sanırım... Nenem  her seferinde bu garip hikayeden  sonra korkmami beklerdi ve yüzümün  kireç gibi olduğuna emin olunca çokça gulerdi bu halime...
Ertesi gün dedem beni,  Rahmet dayinin yanına göndermişti   O, köydeki  en önemli el sanatlarindan biri olan   süpürge sanatıyla uğraşıyordu.Dedem Iki tane supurge almaya yollamisti beni..
Rahmet dayinin bu küçük dükkanında çeşit  çeşit süpürge vardı.Rahmet dayı başladı anlatmaya :
Supurgenin en iyisini ben yaparım.En cok kullananları ahirda kullanılan ahor süpürgesi  ve diğeri de ev  süpürgesidir. Ahir supurgesinin malzemesi olan supürgelik denen çalı şeklindeki ağacimsi bitkidir ve yalnızca bağlik yerlerde  ve bir  de Morkaya' nın bayirlarinda yetisirdi.Burada yetişen ve süpürge olacak boya gelen çalı kesilir yaş bir şekilde budanir ve düzene koyup soyüt dalı ile bağlanır.Ardindan ucu eyilerek sapı dık hale getirilir ve kurutmaya bırakılır.Kuruduktan sonra genelde ahirda hayvanların altındaki yerin temizlenmesinde kullanilir.Ineklerin ahirda üzerinde durduğu ve tahtadan özel yapılmış saceltav denen yerin temizlenmesinde bu süpürge kullanılırdı.Her evde mutlak bulunması gereken iki evde büyükbaş hayvan olduğuna göre ve özellikle kış ayında hayvanlar ahirda kapalı olduğuna göre ve günde iki kere bu ahirin temizlendiyinde düşünün bu supurgenin ne kadar yarayişli olduğunu. Bu bitkinin tohumu saklanır,bahar geldiğinde evleklerin kenarına dikilir ve yetisince kesilerek yine soyut dalı ile bağlanarak sapı uzun bir süpürge haline getirilerek evde kullanılırdı. Bir de yerde kezel-gazel denen yaprakların supurulmesinde kullanan ahır supurgesinden epey küçük Piçoçh denen süpürge yapılırdı. Ahır ve ev supurgesini herkes yapamadığı gibi yapsada herkes güzel yapamazdı. supürgelik denen bir bitki vardır.Yani bunun bir ustalığı ve becerisi vardı.Supürge calisini getirebilirsiniz ama süpürgeyi ustasına verip ona bağlatmaniz gerekmektedir.Bunuda ancak bazı usta kişiler yapardı...
Rahmet dayi sözlerini burada tamamlamıştı...
Rahmet dayıdan aldığım supurgelerin parasını verip yola çıkmaya başladım..
...

Facebook'ta Paylaş
Twitter'da Paylaş
1 kişi beğendi ·
Yazarın diğer paylaşımları;
Adolf Hitler 5 yaşındayken öldürmen için sana verildi, öldürür müydün öldürmez miydin? Neden?