Giriş yap! Hesap oluştur!
Ara
Şifreni mi unuttun?
12 Mart 2019, Salı 02:36 · 80 Okunma
İspanyadaki Azınlıklar Ve Özerk Bölgeler - Sözümoki

İspanya’daki Azınlıklar Ve Özerk Bölgeler

İspanya ; matadorları, gösteri sonrası ölen boğaları ve buna karşı çıkan hayvanseverler ile zihinlerde yer etmiş bir ülke…

Özerk Bölgeler denince İspanya belki de akla gelen ilk yerlerdendir. Zira dar’ül-harb olan bir yarımadaya Arap ve Kıpti orduları gelmiş, görülmüş en büyük medeniyetlerden biri olan Endülüs Emevi Devletini kurmuş, Müslüman-Hristiyan-Yahudi halk bir arada yaşamıştır.

Daha sonraları Papalık ve Hristiyan aleminin tertipleri ile Endülüs Tevaif-i Mülükleri denen küçük beylik ve devletlere bölünmüş daha sonra kuzeyde birkaç Hristiyan devlet kurulmuş ve zamanla Portekiz haricinde kendi içlerinde yaptıkları evlilik ve anlaşmalar ile yek-vücut hale gelip Yahudi ve Müslümanların köklerini kazımak için uğraşmışlardır.Gerek diğer tevaf-i mülükler gerekse en güçlülerinden olan Ben-i Ahmer Devleti yıllarca bu saldırılara göğüs germiş lakin eninde sonunda yıkılmaya yüz tutmuştur.

Tüm toprakları ellerine geçiren kuzeyli Batılılar evleri yıkmış, ibadethaneleri işgal etmiş, kitapları ve tarlaları yakmış, medreseleri kapatmış, kaleleri zapt etmiştir. Yahudi ve Müslümanlara ise üç seçenek sunmuşlardır. Ölmek, Hristiyan olmak veya yarımadayı sonsuza dek terk etmek.Bazıları saklanmış, bazıları kaçmış, bazıları ölmüş sonuçta birçok kıyım yaşanmıştır. O zamanlar kendi iç meseleleri ile uğraşan Osmanlı ise dua etme, erzak yardımı yapma ve kıyıma uğrayan insanları gemiler ile Şimali Afrika ve Osmanlı ülkesine taşımak dışında fazla bir yardım yapamamıştır.

İspanya vakt-i zamanında Amerika kıtasında çok müstemleke elde etmiş ve sömürmüştü.Özellikle orta ve Güney Amerika’ya kendi kültürlerini yaymışlardı. Günümüzde de meşruti monarşi olarak yönetilen İspanya birbiri içine girmiş küçük devletler ve başlarında bir kral halinde teşekkül etmiş bir memlekettir. Ülkede İspanyol, Portekiz, Afrikalı, Kıpti, Arap, Güney ve Orta Amerika asıllı insanlar; farklı mezheplere bağlı Hristiyan, Yahudi, Müslüman vatandaşlar yani resmi ve gayri resmi bir çok azınlık (ekalliyet) yaşamaktadır. Yakın tarihte ise ETA adlı maskeli ve karmakarışık bir yapılanmaya sahip olan bir terör örgütü türemiş ve tüm dünyada kendilerinden bahsettirmişlerdir.

Böyle bir tarihe malik olan devletin birçok özerk bölge ve azınlığa (ekaliyete) ev sahipliği yapması şaşılacak bir durum değildir.

Bunlar Endülüs, Aragon, Asturias Prensliği, Balear Adaları, Bask, Kanarya Adaları, Kantabria, Kastilya la- Mancha ,Kastilya Leon, Katalonya, Ekstremadura, Galiçya, Madrid, Murcia, Navarra, La Rioja, Valensiya özerk topluluk ve bölgeleridir.

Bunlar dışında iki de özerk şehir vardır. Bunlar da Ceuta ve Melilla’ dır. Bunlar içinde İspanya’dan ayrılmayı en fazla isteyen lakin İspanya duvarları ile karşılaşan bölgeler Bask ve Katalonya’dır.

Şimdi bunların bazılarına göz atalım.

BALEAR ADALARI
Balear Adaları, İspanya yakınındaki beş büyük adadan ve birkaç küçük kayalıktan meydana gelmektedir. Resmi dil İspanyolca ve Katalancadır. Adalardan bazıları dağlık bazıları düzlüktür. Akdeniz iklimi görülür. Taş kömürü, mermer, demir ve bakır madenleri vardır. Adaların başşehri Palma’dır. Nüfusun ekserisi Mayorka adasında yaşar. Halk çiftçilik, balıkçılık ve turizm ile geçinir. Şeftali, baklagiller, badem, incir, zeytin ekimi fazladır. Hayvancılık olarak küçük baş hayvancılık tercih edilir.

İnsanlar bu adalarda yaklaşık 2600 senedir yaşamaktadır. Adalar Roma, Kartaca, Emevi, Cezayir ve İspanya hakimiyetinde kalmıştır. Adalar sekizinci asırda Arapların eline geçmiş, 903’te yapılan antlaşmayla Emevilere dahil olmuştur. 400 seneye yakın Müslümanların hakimiyetinde kalan adalar 1230’da Aragonların taarruzuna uğrayarak istila edilmiştir. İngilizler buraları elde etmek istediyse de muvaffak olamamış 1802’de yapılan son anlaşmayla İspanya’ya bağlı bir eyalet haline gelmiştir.

KANARYA ADALARI
Kanarya adaları Fas’ın batısındadır. Fas’a daha yakın olan ve coğrafi şartlara göre Afrika kıtasının parçası sayılan bu adalar özerk olarak İspanya’ya bağlıdır. Atlas okyanusunda yer alan bu adalar Tenerife, Fuertevantura, Gran, Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera ve El Hierro olmak üzere 7 ada ve birçok kayalıktan oluşur. Başşehri Santa Cruz De Tenefire’ dir. Ada halkı Afrikalılardan açık İspanyalılardan koyu bir renge sahiptir. Toplam yüz ölçümü 7,447 kilometrekaredir. Toplam nüfus ise 2.098.590 kadardır. Turizm ve balıkçılığın yoğun olduğu adada tütün, domates, muz, portakal ve Hindistan cevizi yetişmektedir. Halkın çoğu Katolik ve Protestandır. Bunun dışında Hindistan ve Şimali Afrika kökenli Müslümanlar da bulunmaktadır. Çok küçük bir kısım ise yerel inançlara sahiptir.

Bu adalar Portekiz ve İspanya arasındaki uzun çatışmalardan sonra 1479 da yapılan Alcacova Antlaşması ile İspanyol hakimiyetine girdi. Buna karşı isyan eden ‘bugün azınlık durumuna düşmüş’ yerli halk Guancheler İspanyollarca katledildi. Geçmişte Afrikalıların da desteği ile İspanyol boyunduruğundan kurtulmak için başkaldırılar oldu ise de kanlı bir şekilde bastırılmıştır.

ENDÜLÜS
İber Yarımadasının güney ucunda yer alan Endülüs gerek yüz ölçüm gerekse nüfus bakımından İspanya’nın en büyük eyaletlerindendir. Başşehri Sevilla’ dır. İspanyolcanın Endülüs şivesini konuşurlar. Akdeniz iklimi hakimdir. Cebeli Tarık boğazına yakınlıktan dolayı gelişmiş bir yerdir. Afrika’ya yakınlıktan dolayı Afrika ve İslam kültüründen etkilenmişlerdir. 5. asırda bölgeye Vandallar gelmiştir. Bölge 1492 senesine kadar Müslümanların hakimiyetinde kalmış bu tarihte Katolik kralları Granada şehrini ele geçirerek Müslümanları bölgeden sürmüştür.

GALİÇYA
Galiçya İspanya’nın kuzeybatısında kalan bir bölgedir. 1981 yılında özerklik verilen bölgenin nüfusu2.800.000 kadardır. Başşehri Santiago De Compostela’ dır. Kültürleri Portekizlilere benzer . Galiçyaca ve İspanyolca konuşulmaktadır. Yerel halk içinde balıkçılıkla uğraşanlar çoktur.

ASTURİAS PRESLİĞİ
Austirias Prensliği İspanya’nın kuzeyinde Kantariba denizi kıyısındaki özerk bir bölgedir. Başşehri Oviedo ‘dur. Yüz ölçümü 10,604 kilometrekaredir. Toplam nüfusu 1,076,890’ dır. Bölgedeki tek resmi dil İspanyolcadır. Lakin yerel halk Austuryasca konuşmaktadır. Bu prenslik dünya tarafından unutulmuş bir yer gibi görülmektedir ve ana dillerini resmi dil olarak kullanma hakkına dahi sahip değillerdir.

KATALONYA
Katalonya İber Yarımadasının kuzeydoğusunda yer alır. Barselona, Girona, Lieida ve Tarragona adlı dört şehirden oluşur. Başşehri Barselona’dır. Katalonya Eski Katalan Presliği’nin toprakları üzerinde kurulmuştur. Resmi diller İspanyolca ve Katalancadır. Toplam nüfus 7,512,980 civarındadır ve İspanya nüfusunun %16,1’ ini oluşturmaktadır. Yüz ölçümü 32,114 kilometrekaredir.

Bölge Emeviler döneminde Endülüs hakimiyetine girmişti. Üç dinden ve birçok farklı mezhepten insanların barış içerisinde yaşadığı bölge zamanla batılıların da desteği ile Katalonya halini aldı. Aragon krallığı ile evlilik yoluyla birleşerek güçlendiler ve tarihte eşine az rastlanır bir soykırıma giriştiler. Bölge sonraları Fransa ile İspanya arası çatışmalara neden oldu. Bu sırada yerel halktan birçok kişi hayatını kaybetti. Bir ara ikiye bölünen katalonya daha sonra tam manası ile İspanyol hakimiyetine girdi.

BASK
İspanya’nın kuzeyinde bulunan Bask bölgesinin yüz ölçümü 7,234 kilometrekare ve nüfusu 2,125,000 ‘ dir. Başşehri Vitoria- Gasteiz’dir. Bask milliyetçilerine göre Navarra toprakları Bask bölgesinin parçasıdır. Ve başkent Pamplona’ ya taşınmalıdır. Lakin Yöneticiler buna karşı çıkmaktadır. Bu bölge İspanya’nın en zengin bölgelerindendir. Resmi diller Baskça ve İspanyolca’dır.

CEUTA VE MELİLA
Ceuta ve Melila İspanyanın en garip toprak parçalarıdır. Zira Melila da Ceuta da Afrika kıtasındadır ve Fas ve Cezayir sınırları ile çevrelenmiştir. Avrupa ile hiçbir coğrafi bağı bulunmayan ve İspanyaya uzak olan bu şehir her türlü icraata rağmen İspanyol işgalinde kalmıştır.

İspanya’daki Azınlıklar
Yazı boyunca azınlıklardan bahsetmiş bulunmamıza rağmen konu hakkında ayrı bir başlık açmayı gerekli gördük. Evet, günümüz İspanya’sında bazıları resmi bazıları gayrı resmi olarak birçok azınlıklık bulunmaktadır. Bunlar arasında Basklılar, Katalonlar, Aragonlular, Austriasslılar gibi İspanyol sayılabileceklerin yanında ada halklarından olan Guancheler, Kıpti-Mağribi-Arap ve İspanyol melezi Melila ve Ceutalılar, müstemleke döneminde Orta ve Güney Amerika yerlilerinden mürekkep bir avuç insan, Yahudi ve İslam dinlerine bağlı topluluklar, Endülüs döneminden kalma Arap ve Kıpti asıllılar ve küreselleşme sonucu İspanyada yaşamayı tercih eden başta Fransız ve Portekizliler olmak üzere sayıları fazla olmayan Avrupalılar sayılabilir.

Evet, İspanya’daki Azınlıklar Ve Özerk Bölgeler adlı yazımız burada son buluyor…

Facebook'ta Paylaş
Twitter'da Paylaş
Yazarın diğer paylaşımları;
...
...
...
...
...
...
...
Unutamadığın yüzme deneyimini paylaş?
Sözümoki © 2019 - V.8
Destekçilerimiz →